TÜRKLERİN “YILBAŞI”SI : NEVRÛZ

TÜRKLERİN “YILBAŞI”SI : NEVRÛZ
21 Mart 2013 Perşembe - 1389 kez okunmuş
Facebook 0 Twitter 0

“Bugün BAYRAM, erken kalkın çocuklar, giyelim en güzel giysilerimizi, elimizde taze kır çiçekleri, üzmeyelim bu gün annemizi. Bu gün BAYRAM…”

Evet bugün bayram sevgili okurlar. Bu haftaki yazımızda NEVRUZ BAYRAMIMIZ hakkında hasbihalleşelim istedim. Bayram deyince de nedense aklıma hep rahmetli Barış MANÇO ve o güzel sesiyle söylediği yukarıdaki şarkısı gelir.

Atalarımız tarih içerisinde çeşitli takvimler kullanarak, zaman kavramını ve hayatlarını düzenlemişlerdir. Büyük Selçuklu Devleti Sultanı Melikşah dönemine kadar Türkler, 12 Hayvanlı Türk Takvimi olarak ifade edilen bir takvim kullanmışlardır. 12 Hayvanlı Türk takvimi güneşi esas alan bir takvimiydi. Bu nedenle az bir farkla Miladi Takvimin hesaplamalarına uygun zaman hesabı vardı. Bu takvimde her ay ve yıl bir hayvan adı ile anılırdı.

Başlangıçta göçebe bir medeniyete sahip olan ve bu yaylak-kışlak hayatını asırlar boyu devam ettiren atalarımız; tarih boyunca hep doğayla iç içe yaşamış ve bunu takvimlere de yansıtmıştır. Şimdi bile vardır değil mi Toroslar tarafında baharla birlikte dağlara yaylalara çıkan Yörük dediğimiz boylarımız. Mesela Adana-Mersin-Tarsus tarafında insanlar, baharla birlikte yaylalardan birkaç aylığına yaylak dedikleri evleri kiralamaktadır. İşte bu, Nevruz Geleneğidir aslında.

Hem 12 Hayvanlı Türk Takvimi hem de Celalî Takvimi’ne göre yılbaşı,  “21 Mart” günüdür. Bundan dolayı bu tarihe Türkçe Yeni Gün veya Farsça “Nevruz” denmiştir. Bu gün, Türk devletleri arasında “Novruz, nevruz, Noruz, Navrız, Çağan, Yeni Gün, Ulu Gün.” Gibi farklı adlarla aynı bayram kutlanmaktadır.

Atalarımızın yeni yılın başlangıcı, yani “yılbaşı” olarak 21 Mart tarihini seçmesi ve bu günü en önemli milli bayram olarak kutlaması tesadüfî değildir tabiki. Çünkü bu durum Türk milletinin göçebe medeniyetinin bir gereği olarak ortaya çıkmıştır. Bu anlamda “Nevruz” Türk kültüründe yalnız bir takvim başlangıcı veya yılbaşı değildir. Nevruz bir bayram, bir umudun başlangıcı, manevi bir muhteva, yeni umutların ve güzel, sıcak günlerin başlangıcı demektir aynı zamanda.

Nevruz, baharın başlangıcıdır. Cemreler düşmüş;  kara kış bitmiştir artık. Havalar ısınmaya başladığı için tabiat canlanır, heyecanlanır tıpkı onunla birlikte canlanan ve heyecanlanan güzelim milletim gibi. Bu günlerde ortaya çıkan kardelen çiçeği, diğer adıyla da nevruz çiçeği, baharın müjdecisidir aslında. Baharın gelişiyle birlikte bayram edilir halkımız arasında. Bu bayramda ateşten atlanarak oynanan sin-sin oyunu başta olmak üzere daha pek çok gelenek halen yüzlerce-binlerce yıllık Türk dünyasında yaşatılmaktadır.

Nevruz, Türk milli kültüründe aynı zamanda bir yeniden doğuştur. 21 Mart tarihi Ergenekon’dan çıkıştır.  Türk destanlarından birisi olan Ergenekon Destanı özetle şu şekildedir: Orta Asya Türk illerinde Gök-Türk oku düşmeyen, Gök-Türk kolu yetmeyen bir yer yoktur o dönemde. Bütün kavimler birleşerek Gök-Türklerden öç almak için yürürler. Gök-Türk Kağanı İl-Kağan’ın çocukları çoktu ve savaşta hepsi ölür. İl-Kağan’ın o yıl evlendirdiği küçük oğlu Kıyan (Kayan) ile yeğeni Negüş (Tukuz) kurtulurlar. Bu ikisi eşleri ile birlikte sığındıkları yere Ergenekon adını verirler. Zamanla çoğalarak bu sığındıkları yere sığmaz olurlar. Atalarının eski yurtlarını geri almak için de çareler aramaya başlarlar. Fakat, dört tarafı dağlarla çevrilmiş olan Ergenekon’dan bir çıkış yolu bulmak zordur. Nihayet, demir madeni ile kaplı olan dağların zayıf bir noktasını bulup buraya büyük ateşler yakarlar ve bu maden dağını eritirler bir yerinden. Börteçine isimli bir Bozkurt’un önderliğinde Ergenekon’dan çıkarlar. Yeni bir başlangıç, yeniden bir doğuş demek olan işte bu gün; 21 Mart’tır.

            Nevruz Bayramlarında ateş yakılarak üzerinden atlanması, demirin eritilmesi ve Bozkurt’un yol göstermesi motifleri işlenir. İşte bu yüzden NEVRÛZ, binlerce yıldır, Türklüğün yeniden doğuşunun, bağımsızlık ülküsünün, Ergenekon’dan çıkışın sembolü olarak TÜM TÜRK YURTLARINDA BAYRAM HAVASIYLA KUTLANMAKTADIR. Bu gün BAYRAM… Nevruz Bayramımız KUTLU OLSUN tekrar. Selam ve saygı ile…

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Bu sitedeki tariflerin izinsiz kopyalanması yasaktır.