Nöbetçi Eczaneler
Sosyal Güvenlik Kurumu Yerköy İlçe Müdürlüğü, Sosyal Güvenlik Haftası kapsamında yayımladığı kapsamlı basın bülteniyle kayıt dışı istihdamın çalışanlar, işverenler ve ülke ekonomisi üzerindeki olumsuz etkilerine dikkat çekti. Açıklamada, sigortasız çalışmanın kısa vadeli kazanç gibi görünse de uzun vadede büyük hak kayıplarına ve ağır yaptırımlara neden olduğu vurgulandı.
Kayıt dışı istihdamla mücadele kapsamında farkındalık çalışmalarını sürdüren Sosyal Güvenlik Kurumu Yerköy İlçe Müdürlüğü, Sosyal Güvenlik Haftası dolayısıyla önemli bir açıklama yayımladı. “Sigorta ile iş güvende, işçi güvende; gelecek güvende” sloganıyla kamuoyuna duyurulan basın bülteninde, sigortasız çalışmanın bireysel ve toplumsal boyutlarına dikkat çekilerek hem işverenlere hem de çalışanlara önemli uyarılarda bulunuldu.
Kayıt Dışı İstihdam Sadece Sigortasız Çalışma Değil
Yayımlanan açıklamada kayıt dışı istihdamın yalnızca çalışanların tamamen sigortasız çalıştırılması anlamına gelmediği belirtildi. Çalışma günlerinin eksik bildirilmesi ya da çalışan ücretlerinin gerçekte alınan miktardan daha düşük gösterilmesinin de kayıt dışı istihdam kapsamında değerlendirildiği ifade edildi.
Yetkililer, çalışanların sigortalı çalıştırılmasının anayasal bir hak olduğuna dikkat çekerek bunun aynı zamanda işverenler için yasal bir zorunluluk olduğunu vurguladı. Açıklamada, çalışanların kendi istekleriyle sigortasız çalışmayı kabul etmelerinin dahi hukuken geçerli olmadığı belirtildi.
İşverenlere “Taviz Vermeyin” Çağrısı
Basın bülteninde özellikle emekli aylığı, dul ve yetim maaşı alan bazı kişilerin hak kaybı yaşamamak adına kayıt dışı çalışmaya yönelebildiği ifade edildi. Ancak işverenlerin bu taleplere olumlu yaklaşmasının iyi niyetli bir çözüm gibi görünse de ilerleyen süreçte ciddi hukuki ve mali sonuçlar doğurabileceği kaydedildi.
İşverenlerin mevzuattan taviz vermeden hareket etmesinin önemine vurgu yapılan açıklamada, sigortasız işçi çalıştırmanın ağır idari para cezaları ve yüksek mali yükümlülükler doğurabileceği belirtildi. Yetkililer, işletmelerin kısa vadeli kazanç uğruna büyük riskler almaması gerektiğini ifade etti.
Çalışanların Geleceği Risk Altına Giriyor
Kayıt dışı çalışmanın çalışanlar açısından oluşturduğu mağduriyetler de ayrıntılı şekilde sıralandı. Sigortasız çalışan kişilerin emeklilik hakkından mahrum kaldığı, olası iş göremezlik durumlarında malullük aylığı alamadığı ve hayatını kaybetmesi halinde ailesinin ölüm aylığı güvencesinden yararlanamadığı belirtildi.
Ayrıca işsizlik sigortasından faydalanamayan çalışanların, sağlık hizmetlerinden yararlanabilmek için Genel Sağlık Sigortası primlerini kendi ceplerinden ödemek zorunda kaldıkları ifade edildi. İş kazası ve meslek hastalıklarına karşı yasal güvencelerden uzak şekilde çalıştırılan kişilerin ise ciddi risk altında bulunduğu vurgulandı.
Temel İşçi Hakları da Kaybediliyor
Açıklamada kayıt dışı istihdamın yalnızca sosyal güvenlik haklarını değil, iş mevzuatının sağladığı temel çalışan haklarını da ortadan kaldırdığına dikkat çekildi. Sigortasız çalışan kişilerin kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık ücretli izin, hafta tatili ve analık izni gibi birçok temel haktan yararlanamadığı belirtildi.
Bunun yanı sıra kayıt dışı çalışan kişilerin çoğu zaman düşük ücretle ve güvencesiz şartlarda çalışmak zorunda kaldığı, bu durumun iş yerlerinde motivasyon ve verim kaybına da yol açtığı kaydedildi.
Kayıt Dışı İstihdam Ekonomiyi de Olumsuz Etkiliyor
Yetkililer, kayıt dışı istihdamın yalnızca bireysel mağduriyet oluşturmadığını, ülke ekonomisi üzerinde de ciddi tahribatlara neden olduğunu ifade etti. Haksız rekabet ortamının oluştuğu, piyasa dengesinin bozulduğu ve sosyal güvenlik sisteminin zarar gördüğü belirtildi.
Vergi ve prim kayıplarının devlet bütçesine ek yük oluşturduğu ifade edilirken, gelir dağılımındaki adaletsizliğin arttığı ve ekonomik verilerin güvenilirliğinin zedelendiği vurgulandı. Açıklamada, kayıt dışı istihdamın sürdürülebilir ekonomik büyümenin önündeki en büyük engellerden biri olduğu belirtildi.
SGK’dan Rehberlik ve Destek Vurgusu
Sosyal güvenlik uygulamalarında temel amacın cezalandırma değil rehberlik olduğu belirtilen açıklamada, işletmelerin kayıtlı istihdama yönlendirilmesinin hedeflendiği ifade edildi. İşverenlerin devlet tarafından sunulan teşviklerden yararlanarak güvenli büyüme modelini tercih etmelerinin büyük önem taşıdığı kaydedildi.
Ancak kayıt dışı istihdamın tespit edilmesi halinde yüksek idari para cezaları, teşvik iptalleri ve iş kazalarına bağlı ağır hukuki sorumluluklarla karşı karşıya kalınabileceği de hatırlatıldı.
Çalışanlar Sigorta Durumlarını Kolayca Öğrenebiliyor
Çalışanların sigorta durumlarını kolaylıkla kontrol edebilecekleri belirtilen açıklamada, vatandaşların e-Devlet Kapısı üzerinden hizmet dökümlerini inceleyebilecekleri ifade edildi.
Ayrıca ALO 170 Çalışma ve Sosyal Güvenlik İletişim Merkezi hattının 7 gün 24 saat hizmet verdiği belirtilirken, Sosyal Güvenlik İl Müdürlükleri ve Sosyal Güvenlik Merkezlerinden de bilgi alınabileceği kaydedildi.
Sigortasız çalıştırıldığını ya da eksik prim bildirimi yapıldığını düşünen çalışanların; ALO 170, SGK müdürlükleri veya Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi üzerinden ihbar ve şikâyette bulunabilecekleri ifade edildi.
Ücret Ödemelerinde Banka Şartı
Basın bülteninde ücret ödemelerinde banka kullanımının yasal zorunluluk olduğuna da dikkat çekildi. Türkiye genelinde 3 ve daha fazla işçi çalıştıran işletmelerde maaş ve benzeri ödemelerin banka aracılığıyla yapılmasının zorunlu olduğu belirtilirken, bu kurala uymayan işverenlere her çalışan ve her ay için ayrı ayrı idari para cezası uygulanabileceği bildirildi.
“Kayıtlı İstihdam Geleceğe Yatırımdır”
Açıklamanın sonunda kayıtlı istihdamın yalnızca yasal bir zorunluluk olmadığına dikkat çekilerek, bunun ülkenin geleceğine yapılan önemli bir yatırım olduğu vurgulandı. Sosyal Güvenlik Haftası kapsamında tüm işverenler ve çalışanlar kayıtlı istihdama destek vermeye ve sosyal güvenlik sistemine sahip çıkmaya davet edildi.
