Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), Fiili Hizmet Süresi Zammı kapsamındaki meslek gruplarını yılı itibarıyla genişletmeyi planlıyor. Yeni düzenleme, EYT (Emeklilikte Yaşa Takılanlar) kapsamı dışında kalan milyonlarca çalışan için emeklilik yaşını 5 ila 8 yıl erkene çekme imkânı sunacak.
Asgari ücret artışının ardından dikkatler emekli maaşı zamlarına çevrilirken, erken emeklilikle ilgili önemli bir gelişme yaşandı. SGK, ağır ve riskli işlerde çalışanları kapsayan yıpranma payı uygulamasında kapsam genişlemesine gitmeyi hedefliyor. Bu sayede EYT’den yararlanamayan çalışanlar için alternatif bir erken emeklilik yolu açılmış olacak.
Yıpranma Payı Nedir, Nasıl Uygulanır?**
Fiili Hizmet Süresi Zammı olarak bilinen yıpranma payı, insan sağlığı açısından risk taşıyan mesleklerde çalışanlara tanınan özel bir sosyal güvenlik hakkıdır. Bu kapsamda, her 12 aylık fiili çalışma süresi için 60, 90 veya 180 gün ek prim, SGK hizmet süresine ilave ediliyor. Bu sistem sayesinde çalışanlar hem prim günlerini daha hızlı tamamlıyor hem de emeklilik yaşını öne çekme imkanlarına sahip oluyor.
Emeklilik Yaşı Erken Çekilebiliyor**
Normal şartlar altında bir çalışanın yıllık prim süresi 360 gün olarak hesaplanırken, yıpranma payı uygulanan iş kollarında bu süre daha yüksek yazılabiliyor. Birikimli ilerleyen sistem sayesinde emeklilik yaşı en az 5 yıl, çok ağır ve tehlikeli işlerde ise 8 yıla kadar erkene çekilebiliyor.
En Yüksek Yıpranma Payı Hangi Mesleklerde?**
Yıpranma payinin en yüksek oranda uygulandığı meslek gruplarının başında yer altı maden işçileri geliyor. Yer altında geçirilen her 360 gün karşılığında sigortalılık süresine 180 gün ekleniyor. Bu sayede maden işçileri, diğer meslek gruplarına göre çok daha erken emeklilik hakkı elde edebiliyor.
Mevcut Yıpranma Payı Kapsamındaki Meslekler**
Fiili hizmet süresi zammından yararlanan meslekler arasında şunlar yer alıyor:
Turkuaz basın kartına sahip gazeteciler
Yer altı maden işçileri
Askerler ve polisler
MİT personeli
Cezaevi infaz ve koruma memurları
İtfaiye personeli
Sağlık çalışanları (yılda 60 gün yıpranma payı)
Asit, cıva ve benzeri zararlı maddelere maruz kalan ağır sanayi çalışanları
Yeni Meslekler Yıpranma Payı Kapsamına Girecek**
SGK’nın yılı itibarıyla yürürlüğe almayı planladığı düzenlemeyle birlikte yıpranma payı kapsamı daha da genişletiliyor. Yeni listeye eklenmesi beklenen meslekler şunlardır:
Çimento fabrikalarında çalışan işçiler
Alüminyum üretim tesislerinde görev yapanlar
Dökümhane çalışanları
Cam sanayi sektöründe çalışan işçiler
Bu meslek gruplarında çalışanlar, yeni düzenleme sayesinde EYT’siz erken emeklilik hakkına bir adım daha yaklaşacak.