15 Mart tarihinden itibaren yürürlüğe girmesi planlanan yeni düzenleme, bankacılık işlemlerinde şeffaflığın artırılmasını hedefliyor. Bu kapsamda, internet bankacılığı, mobil bankacılık uygulamaları ve ATM üzerinden gerçekleştirilen para transferleri dahil edilecek.
Yetkililer, düzenlemenin temel amacının finansal sistemdeki para hareketlerini daha şeffaf hale getirmek olduğunu belirtiyor. Özellikle dijital bankacılık işlemlerinin artması, yüksek tutarlı transferlerin daha detaylı takip edilmesini gerekli kıldı.
MASAK tarafından geliştirilen yeni sistemle, yüksek tutarlı para transferlerinin gerekçesinin açıkça belirtilmesi sağlanacak. Gerekli durumlarda işlemlerin kaynağına ilişkin belge talep edilebilecek.
Yeni düzenlemenin dikkat çeken başlıklarından biri, yüksek tutarlı para transferlerinde açıklama zorunluluğunun getirilmesi oldu. İlk etapta günlük izleme limiti 200 bin lira olarak belirlenmişken, yapılan analizler sonucunda bu limit 400 bin liraya yükseltildi.
Bir kişinin gün içerisinde tek seferde ya da birden fazla işlemle gerçekleştirdiği para transferlerinin toplamı 400 bin lirayı aşarsa, göndericinin transferin amacını açıklayan bir metin yazması zorunlu olacak. Açıklama bölümüne en az 20 karakterden oluşan ayrıntılı bir ifade girilmesi gerekecek.
Söz konusu bölümün boş bırakılması veya genel ifadeler kullanılması durumunda işlemin banka tarafından onaylanmayabileceği belirtildi. Bankalar, gerekli gördükleri durumlarda işlemle ilgili ek bilgi talep edebilecek.
MASAK tarafından hazırlanan düzenleme kapsamında, para transferleri tutar aralıklarına göre farklı denetim aşamalarından geçecek. 400 bin TL ile 2 milyon TL arasındaki transferlerde göndericinin en az 20 karakterden oluşan açıklama yazması zorunlu olacak.
2 milyon TL ile 20 milyon TL arasındaki işlemlerde kullanıcıların “Nakit İşlem Beyan Formu” doldurmaları gerekecek. 20 milyon TL ve üzerindeki transferlerde ise paranın kaynağını gösteren resmi bilgi ve belgelerin bankaya sunulması zorunlu olacak.
Bu belgeler banka tarafından incelendikten sonra işlemin gerçekleştirilmesine izin verilecek.
Yeni sistemle birlikte para transferlerinde kullanılan işlem kategorileri de genişletilecek. Daha önce sıklıkla kullanılan genel ifadelerin kötüye kullanılmasının önüne geçilmesi hedefleniyor.
Bankacılık sistemine eklenecek yeni işlem kategorileri arasında kripto varlık alım satım işlemleri, şans oyunları ve bahis ödemeleri, gayrimenkul alım satımı, araç alım satımı, bağış ve yardım ödemeleri ile sigorta ve sağlık giderleri yer alacak.
Bu sayede finansal işlemlerin daha net bir şekilde sınıflandırılması ve şüpheli para hareketlerinin daha hızlı tespit edilmesi amaçlanıyor.
Uzmanlar, son dönemde yasa dışı bahis ve dolandırıcılık faaliyetlerinde sıkça kullanılan “IBAN kiralama” yöntemine karşı vatandaşları uyarıyor. Bu yöntemde bazı kişiler banka hesaplarını başkalarına kullandırarak yasa dışı para transferlerine aracılık edebiliyor.
Yetkililer, banka hesabını başkalarına kullandıran kişilerin ciddi hukuki sorumluluklarla karşı karşıya kalabileceğini vurguluyor. Hesap sahibinin “hesabımı kullandıklarını bilmiyordum” savunmasının çoğu zaman kabul edilmediği belirtiliyor.
Bu tür durumlarda hesap sahipleri hakkında kara para aklama, dolandırıcılık veya yasa dışı bahis faaliyetlerine aracılık suçlamalarıyla adli soruşturma başlatılabiliyor. Bu suçlar kapsamında hapis cezası talebiyle dava açılabileceği gibi, banka hesaplarına bloke konulması ve kişinin finansal sistemde kara listeye alınması gibi yaptırımlar da uygulanabiliyor.
Uzmanlar, vatandaşların para transferi yaparken açıklama bölümünü detaylı şekilde doldurmaları gerektiğini belirtiyor. Alışveriş, araç satışı veya hizmet ödemeleri gibi işlemlerde açıklama kısmına işlemin niteliğini açıkça belirten ifadelerin yazılması öneriliyor.
Örneğin, araç alım satımında “34 XX 000 plakalı araç satış bedeli”, elektronik ürün alışverişinde ise “X marka telefon satın alma bedeli” gibi net ifadelerin kullanılması gerektiği vurgulanıyor.
15 Mart tarihinde yürürlüğe girmesi planlanan yeni düzenleme ile birlikte bankacılık sisteminde yüksek tutarlı para transferlerinin daha yakından izlenmesi ve kayıt dışı finansal hareketlerin azaltılması hedefleniyor. Düzenlemenin, büyük meblağlı para transferleri gerçekleştiren bireyler ve işletmeler açısından önemli değişiklikler getirmesi bekleniyor.
KAYNAK: Haber Merkezi