CTE, profesyonel Amerikan futbolu oyuncuları üzerinde yürütülen kapsamlı araştırmanın sonuçlarıyla gündeme geldi. Çalışmada 2016 ile 2021 yılları arasında hayatını kaybeden 878 eski NFL oyuncusundan en az 215’inde kronik travmatik ensefalopati bulunduğu belirlendi. Bu sayı, araştırılan grubun yüzde 24,5’ine karşılık geliyor.
CTE Nedir, Neden Gündemde?
Kronik travmatik ensefalopati olarak adlandırılan CTE, baş bölgesine tekrarlanan darbelerle ilişkilendirilen ilerleyici bir beyin hastalığıdır. Amerikan futbolu, boks, buz hokeyi ve benzeri temas sporlarında yer alan kişiler, uzun yıllar boyunca tekrarlayan sarsıntılara maruz kalabiliyor.
Hastalık; hafıza ve dikkat sorunları, davranış değişiklikleri, dürtü kontrolünde güçlük, ruh hâli bozuklukları ve bunama gibi belirtilerle ilişkilendiriliyor. Ancak bu bulgular farklı hastalıklarda da görülebildiği için CTE tanısı günümüzde yalnızca ölüm sonrasında beyin dokusunun incelenmesiyle kesinleştirilebiliyor.
Yeni araştırma, eski NFL oyuncuları arasındaki hastalık oranını belirlemeye yönelik şimdiye kadarki en kapsamlı çalışmalardan biri olması nedeniyle dikkat çekti. Bulgular, profesyonel sporcuların yanı sıra genç ve amatör oyuncuların karşılaştığı risklerin de yeniden tartışılmasına yol açtı.
CTE Araştırmasında Hangi Sonuçlara Ulaşıldı?
Araştırmacılar, 2016-2021 döneminde hayatını kaybeden 878 eski NFL oyuncusunun 235’ine ait beyin dokusunu inceleme fırsatı buldu. İncelenen 235 beynin 215’inde, başka bir ifadeyle yüzde 91,5’inde CTE bulgularına rastlandı. Boston Üniversitesi araştırma açıklaması
Tüm oyuncuların beyinleri incelenemediği için araştırmacılar en düşük olası oranı yüzde 24,5 olarak hesapladı. Bu hesaplamada beyni incelenmeyen 643 oyuncunun hiçbirinde hastalık bulunmadığı varsayıldı. Bu nedenle gerçek oranın yüzde 24,5’in üzerinde olabileceği belirtildi.
Bununla birlikte beyin bağışlarının rastgele yapılmaması önemli bir sınırlama oluşturuyor. Oyuncunun yaşamı sırasında bilişsel veya davranışsal sorunlar yaşaması, ailesinin bağış kararını etkileyebiliyor. Bu durum, incelenen beyinlerdeki yüzde 91,5’lik oranın bütün eski NFL oyuncularına doğrudan uygulanamayacağı anlamına geliyor.
CTE Konusunda Merak Edilenler Neler?
Araştırma, bazı sporcularda ağır CTE gelişirken bazılarında neden belirti görülmediği sorusuna kesin bir yanıt vermiyor. Oyuncunun spora başlama yaşı, kariyer süresi, aldığı darbelerin sayısı ve şiddeti ile kişisel sağlık özelliklerinin risk üzerinde etkili olabileceği değerlendiriliyor.
Bilim insanları, tehlikenin yalnızca profesyonel lig döneminde oluşmadığına dikkat çekiyor. Gençlik, lise ve üniversite yıllarında alınan tekrarlayıcı darbeler de yaşam boyu biriken maruziyetin parçasını oluşturuyor. Bu nedenle temaslı antrenmanların sınırlandırılması ve oyuncuların sağlık durumlarının yakından izlenmesi önem taşıyor.
CTE için hastalık sürecini tamamen durduran bilinen bir tedavi bulunmuyor. Buna karşın hafıza sorunları, depresyon, uyku bozuklukları ve baş ağrısı gibi şikâyetler için tıbbi destek alınabiliyor. Uzmanlar, benzer belirtiler yaşayan kişilerin kendi kendine CTE tanısı koymak yerine nöroloji ve ruh sağlığı uzmanlarına başvurmasını öneriyor.
KAYNAK: Haber Merkezi
