8 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 arasında sigortalı olan çalışanlara kademeli emeklilik hakkı verilmesini amaçlayan kanun teklifi yeniden gündeme geldi. Teklifte kadınlar için 43, erkekler için 45 yaştan başlayan emeklilik şartları bulunuyor. Ancak düzenleme henüz yasalaşmadı ve TBMM komisyonlarında bekliyor.
Emeklilikte Yaşa Takılanlar düzenlemesinin dışında kalan milyonlarca çalışanın yakından takip ettiği kademeli emeklilik konusunda Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulan kanun teklifi, sosyal medyada yeniden gündem oldu.
Kamuoyunda “kademeli emeklilik” veya “ikinci EYT” şeklinde değerlendirilen teklif, 8 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 tarihleri arasında ilk defa sigortalı olan çalışanları kapsıyor. Düzenleme ile sigorta başlangıç tarihine göre değişen yaş ve prim günü şartlarının uygulanması amaçlanıyor.
Teklifin kabul edilmesi halinde sigorta başlangıç tarihi ilerledikçe emeklilik yaşı ve gerekli prim gün sayısı da kademeli olarak yükselecek.
Kademeli emeklilik teklifi kimleri kapsıyor?
TBMM’ye sunulan teklif, ilk sigorta başlangıcı 8 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 arasında bulunan çalışanları ilgilendiriyor.
Teklif metninde 506, 1479, 2925 ve 5434 sayılı kanunlara tabi olarak çalışmaya başlayan sigortalılar için yeni yaş ve prim şartları belirlenmesi öngörülüyor.
Düzenlemenin temel amacı, EYT kapsamına girenlerle 8 Eylül 1999 tarihinden hemen sonra sigortalı olanlar arasında ortaya çıkan emeklilik yaşı farkının kademeli olarak azaltılması.
Teklifin gerekçesinde bir günlük farka dikkat çekildi
Kanun teklifinin genel gerekçesinde EYT düzenlemesiyle 8 Eylül 1999 ve öncesinde sigorta girişi bulunanların, gerekli prim gününü tamamlamaları halinde yaş şartı aranmadan emekli olabildiği hatırlatıldı.
Ancak 8 Eylül 1999 tarihinden hemen sonra işe başlayan çalışanların mevcut mevzuata göre çok daha ileri yaşlarda emekli olmak zorunda kaldığına dikkat çekildi.
Teklifin gerekçesinde, aynı yaş grubunda bulunan, aynı işyerinde çalışan veya aynı ailede yaşayan kişiler arasında birkaç günlük sigorta başlangıç farkı nedeniyle uzun yıllara ulaşan emeklilik farkları oluştuğu belirtildi. Bu eşitsizliğin giderilmesi için kademeli bir geçiş sistemi önerildi.
Kademeli emeklilik yaş ve prim tablosu
Kanun teklifindeki şartlar işe giriş tarihlerine göre şöyle sıralandı:
| İlk sigorta başlangıcı | Kadınlarda yaş | Erkeklerde yaş | Gerekli prim |
|---|---|---|---|
| 8 Eylül 1999 sonrası | 43 | 45 | 6.250 gün |
| 1 Ocak-31 Aralık 2000 | 43 | 45 | 6.325 gün |
| 1 Ocak-31 Aralık 2001 | 43 | 45 | 6.400 gün |
| 1 Ocak-31 Aralık 2002 | 43 | 45 | 6.475 gün |
| 1 Ocak-31 Aralık 2003 | 44 | 46 | 6.550 gün |
| 1 Ocak-31 Aralık 2004 | 45 | 47 | 6.625 gün |
| 1 Ocak-31 Aralık 2005 | 46 | 48 | 6.700 gün |
| 1 Ocak-31 Aralık 2006 | 47 | 49 | 6.775 gün |
| 1 Ocak-31 Aralık 2007 | 48 | 50 | 6.850 gün |
| 1 Ocak-30 Nisan 2008 | 49 | 51 | 6.925 gün |
Buna göre 2000 yılında sigortalı olan bir kadın için 43 yaş ve 6 bin 325 prim günü, erkek çalışan için ise 45 yaş ve 6 bin 325 prim günü şartı öngörülüyor.
2005 yılında işe başlayanlarda yaş şartı kadınlar için 46, erkekler için 48 olarak belirlenirken gerekli prim gün sayısı 6 bin 700’e yükseliyor.
2008 yılının ilk dört ayında sigortalı olanlar için ise kadınlarda 49, erkeklerde 51 yaş ve her iki grup için 6 bin 925 prim günü şartı teklif ediliyor.
Teklif metninde tarih çakışması bulunuyor
Kanun teklifinde yer alan ilk madde incelendiğinde, ilk iki sigorta başlangıç döneminde tarih çakışması bulunduğu görülüyor.
Metnin ilk sırasında “8 Eylül 1999 ile 31 Aralık 2000” tarihleri belirtilirken, sonraki sırada yeniden “1 Ocak 2000 ile 31 Aralık 2000” aralığına yer veriliyor. Teklifin genel gerekçesindeki tablo dikkate alındığında ilk sıranın 8 Eylül-31 Aralık 1999 dönemini ifade etmesinin amaçlandığı değerlendiriliyor.
Teklifin komisyonda görüşülmesi durumunda bu tarih çakışmasının düzeltilmesi veya açıklığa kavuşturulması gerekiyor.
Kademeli emeklilik çıktı mı?
Sosyal medyada paylaşılan belge, bazı vatandaşlar tarafından yeni düzenlemenin kabul edildiği şeklinde yorumlandı. Ancak söz konusu belge, yürürlüğe girmiş bir kanun değil.
TBMM’nin resmî kayıtlarına göre 2/2755 esas numaralı teklif, 5 Aralık 2024 tarihinde Meclis Başkanlığına sunuldu. Teklifin son durumu “Komisyonda” olarak görülüyor.
Düzenleme, esas komisyon olarak TBMM Plan ve Bütçe Komisyonuna; tali komisyon olarak ise Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonuna gönderildi. Komisyon kayıtlarında henüz bir çıkış veya karar tarihi bulunmuyor.
Bu nedenle mevcut aşamada çalışanlara yeni bir emeklilik hakkı doğmuş değil.
“Yayımı tarihinde yürürlüğe girer” ifadesi ne anlama geliyor?
Teklif metninin ikinci maddesinde “Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer” ifadesi yer alıyor. Bu ifade, düzenlemenin şu anda yürürlükte olduğu anlamına gelmiyor.
Bu hükmün uygulanabilmesi için teklifin önce ilgili komisyonlarda kabul edilmesi, ardından TBMM Genel Kurulunda görüşülerek yasalaşması ve Resmî Gazete’de yayımlanması gerekiyor.
Dolayısıyla yalnızca teklif belgesinde bu ifadenin bulunması, kademeli emekliliğin çıktığı veya başvuruların başladığı anlamına gelmiyor.
Kademeli emeklilik başvuruları başladı mı?
Teklif henüz yasalaşmadığı için kademeli emeklilik kapsamında herhangi bir başvuru süreci başlamadı. SGK veya e-Devlet üzerinden bu teklife dayalı yeni bir emeklilik başvurusu yapılamıyor.
Sosyal medyada yer alan “başvurular başladı”, “emeklilik yaşları değişti” veya “kademeli emeklilik kesinleşti” şeklindeki paylaşımlara karşı dikkatli olunması gerekiyor.
Yeni şartların uygulanabilmesi için düzenlemenin kanunlaşması ve yürürlüğe girmesi şart.
Teklif yasalaşırsa süreç nasıl işleyecek?
Kanun teklifinin mevcut haliyle kabul edilmesi halinde çalışanların emeklilik koşulları ilk sigorta başlangıç tarihlerine göre belirlenecek.
Bir çalışanın yalnızca tabloda belirtilen yaşa ulaşması yeterli olmayacak. Aynı zamanda ilgili yıl için belirlenen prim gün sayısının da tamamlanması gerekecek. Emeklilik hesabında sigortalılık statüsü, hizmet birleştirmesi, borçlanmalar ve kişinin mevcut prim bilgileri de etkili olabilecek.
Teklifteki yaş ve prim şartları, Meclis görüşmeleri sırasında değiştirilebilir. Komisyonlar teklif üzerinde değişiklik yapabilir, maddeleri yeniden düzenleyebilir veya farklı bir geçiş sistemi oluşturabilir.
Son durum: Teklif komisyonda bekliyor
Kademeli emekliliğe ilişkin belge gerçek bir TBMM kanun teklifine ait. Ancak teklifin Meclise sunulmuş olması, düzenlemenin yasalaştığı anlamına gelmiyor.
2 Eylül 2026 itibarıyla TBMM’nin resmî sayfasında teklifin son durumu “Komisyonda” olarak yer alıyor. Henüz Genel Kurulda kabul edilmiş ve Resmî Gazete’de yayımlanmış bir kademeli emeklilik düzenlemesi bulunmuyor.
Bu nedenle 8 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 arasında sigortalı olan çalışanlar bakımından mevcut emeklilik mevzuatı uygulanmaya devam ediyor. Kademeli emeklilik konusunda kesin bir değişiklikten söz edilebilmesi için TBMM ve Resmî Gazete üzerinden yapılacak resmî açıklamaların takip edilmesi gerekiyor.
KAYNAK: Haber Merkezi
