1963 yılında dünyaya gelen sanatçı, Orta Anadolu’nun köklü müzik kültürlerinden Abdal geleneğinin yaşatıldığı bir aile ortamında büyüdü. Babası, yörede Kara Celal adıyla tanınan zurna sanatçısıydı.
Küçük yaşlardan itibaren müzikle iç içe yetişen Şanlı, yıllar içerisinde kazandığı deneyimi ve geliştirdiği bağlama tekniğini geleneksel Anadolu ezgileriyle birleştirdi.
Haydar Şanlı Kimdir, Nerelidir?
1963 yılında Yerköy ilçemize bağlı Aşağıelmahacılı köyünde doğan Haydar Şanlı, müzikle tanışmasını ailesinin sürdürdüğü Abdal geleneğine borçlu.
İlkokul eğitimini tamamladıktan sonra öğrenimine devam etmeyen Şanlı, hayatının önemli bir bölümünü müziğe ayırdı.
Sanatçının enstrümanlarla tanışması darbukayla başladı. Bir süre sonra zurna çalmayı öğrenen Şanlı, ilerleyen yıllarda bağlamaya yönelerek müzik hayatını bu enstrüman üzerinde geliştirdi.
Bağlamadaki yeteneği ve özellikle hareketli eserlerde sergilediği hızlı tezene tekniği, sanatçının müzikal kimliğinin belirgin özelliklerinden biri haline geldi.
Babası Kara Celal, Amcası Veysel Şanlı: Müzikle Büyüyen Bir Hayat
Haydar Şanlı’nın yetişmesinde ailesindeki müzisyenlerin önemli etkisi oldu.
Babası Kara Celal’in zurna sanatçısı olması, Şanlı’nın küçük yaşlardan itibaren geleneksel müzik ortamında bulunmasını sağladı.
Sanatçının müzikal gelişiminde özellikle keman sanatçısı olan eniştesi Selahattin Tosal ile amcası Veysel Şanlı önemli rol oynadı.
Ailesinden ve yakın çevresinden aldığı destekle müzik çalışmalarını sürdüren Şanlı, zaman içerisinde farklı enstrümanlar üzerinde deneyim kazandı.
Henüz 13-14 Yaşındayken Düğünlerde Saz Çalmaya Başladı
Haydar Şanlı’nın profesyonel müzik ortamlarıyla tanışması oldukça genç yaşlarda gerçekleşti.
Henüz 13-14 yaşlarındayken Kırtıllar, Elmalı, Sungurlu ve Kaman gibi Abdal müzik geleneğinin yaşatıldığı yerleşimlerde düzenlenen düğünlerde saz çalmaya başladı.
Sanatçının kendi anlatımında ağır düğün olarak nitelendirdiği geleneksel Abdal düğünleri, onun müzik deneyimini geliştirdiği önemli ortamlar arasında yer aldı.
Bu düğünlerde kazandığı tecrübe sayesinde Şanlı’nın adı çevre köylerde duyulmaya başladı.
Özellikle yurt dışında yaşayan vatandaşların yoğun olarak bulunduğu Kırısokul gibi köylerde, düğünlerde Haydar Şanlı’nın bulunmasına büyük önem verildiği ve sanatçının katılımının adeta bir gelenek haline geldiği anlatılıyor.
İlk Kasetini 1998 Yılında Çıkardı
Haydar Şanlı’nın müzik kariyerindeki önemli dönüm noktalarından biri, 1990’lı yılların sonunda gerçekleştirdiği kaset çalışmaları oldu.
Yakın arkadaşı ve keman sanatçısı Hüseyin Öksüz’ün kaset çalışmasında yer alması, Şanlı’nın müzik yapımcıları tarafından fark edilmesine vesile oldu.
Sanatçı, 1998 yılında Erdal Plak etiketiyle Teber Muhabbet Geceleri adlı ilk kasetini dinleyicilerle buluşturdu.
Bu çalışmayı 1999 yılında yine aynı plak şirketinden yayımlanan Zamana Bak adlı kaseti takip etti.
Şanlı, kendi kayıtlarının yanı sıra farklı sanatçılara sahnede solist sazı olarak eşlik ederek müzik çalışmalarını sürdürdü.
Orhan Gencebay’ın Eserleriyle Bağlamasını Geliştirdi
Haydar Şanlı’nın bağlama icrasında dikkat çeken özelliklerden biri, geleneksel yöre tavrını farklı müzikal tekniklerle birleştirmesi oldu.
Sanatçının aktarımlarına göre bağlama tekniğini geliştirirken Orhan Gencebay’ın eserleri üzerinde de çalışmalar yaptı.
Bu eserleri kendi kendine çalarak gerçekleştirdiği çalışmalar, hem teknik becerisini geliştirmesine hem de bağlamada farklı icra biçimlerini öğrenmesine katkı sağladı.
Şanlı’nın özellikle hızlı ve kıvrak tezene kullanımı, Orta Anadolu müziğine özgü tavrıyla birleşerek kendine has yorumunun oluşmasında etkili oldu.
Yerköy’de Elektro Bağlama Geleneğinin Gelişmesine Katkı Sağladı
Haydar Şanlı’nın müzik hayatındaki dikkat çekici özelliklerden biri de bağlama kullanımındaki değişime uyum sağlamasıydı.
Müzik yolculuğuna herhangi bir elektronik ses sistemi kullanılmadan çalınan, halk arasında kuru bağlama olarak bilinen geleneksel bağlamayla başlayan sanatçı, ilerleyen yıllarda elektro bağlamaya yöneldi.
Manyetik sistemle sesi yükseltilen elektro bağlamanın Yerköy ve çevresindeki müzik ortamlarında benimsenmesine katkıda bulunan isimlerden biri olarak anılan Şanlı, geleneksel yöre tavrını bu enstrümanda da sürdürdü.
Özellikle düğünlerde ve sahne çalışmalarında elektro bağlama kullanımıyla Yerköy’ün yerel müzik kültüründeki değişimin temsilcilerinden biri oldu.
Yerköy’ün Abdal ve Bozlak Kültürünü Yaşatan İsimlerden Biri
Yerköy ve çevresi, Orta Anadolu’nun zengin halk müziği birikiminin yaşatıldığı bölgeler arasında bulunuyor.
Kırşehir ve Yozgat yörelerinde önemli bir yere sahip olan Abdal müzik geleneği; bozlaklar, uzun havalar, düğün havaları ve ustadan çırağa aktarılan enstrüman teknikleriyle kuşaklar boyunca varlığını sürdürüyor.
Haydar Şanlı da bu kültür içerisinde yetişen, geleneksel müzik birikimini bağlama icrasına taşıyan sanatçılar arasında yer alıyor.
Aşağıelmahacılı köyünde başlayan müzik yolculuğuyla tanınan Şanlı’nın sanat yaşamı, Yerköy’ün yetiştirdiği müzisyenlerin ve ilçenin kültürel mirasının önemli örneklerinden biri olarak dikkat çekiyor.
MUHABİR: Duran AKOĞUL
