Çalışan kadınların doğum iznine ilişkin düzenleme, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu’nda kabul edildi. Yeni düzenlemeye göre, doğum yapan memur ve işçi kadın çalışanlara verilen analık izni 24 haftaya çıkarılacak.
Yapılan değişiklikle birlikte, doğum izni süresinin yanı sıra, doğum izni boyunca ödenecek tutarlar da artırılacak. Böylece SGK’lı anneler ve devlet memuru anneler için doğum sonrası mali destek daha yüksek seviyeye taşınacak.
Doğum izni uygulaması
Yeni sisteme göre, işçi ve memur kadın çalışanlara doğumdan önce 8 hafta, doğumdan sonra ise 16 hafta olmak üzere toplam 24 hafta analık izni verilecek. Bu düzenleme ile toplam izin süresi mevcut uygulamaya göre uzatılmış olacak.
Beklenen doğum tarihinden 8 hafta öncesine kadar sağlık durumunun çalışmaya uygun olduğunu belgeleyen kadın çalışanlar, doğumdan önceki 2 haftaya kadar işyerinde çalışabilecek. Ayrıca bir veya daha fazla çocuğa koruyucu aile olanlara 10 gün izin verilecek.
SGK’lı annelere yapılacak ödemeler
Doğum izninin 24 haftaya çıkarılmasıyla birlikte, SGK’lı annelere ödenecek rapor parası da artacak. Yeni hesaplamaya göre, 120 gün yerine 168 gün üzerinden yapılacak ödeme ile izin süresi boyunca en az 123 bin 312 TL verilecek.
Brüt maaş ortalamasına göre ödenecek tutarlar değişiklik gösterecek. Buna göre brüt maaşı 35 bin TL olan anneye 130 bin 667 TL, 40 bin TL olan anneye 149 bin 333 TL, 50 bin TL olan anneye ise 186 bin 667 TL ödeme yapılacak.
Memur annelere yapılacak ödemeler
Devlet memuru anneler için doğum izni süresince maaş ödemesi kesintisiz devam edecek. Bu nedenle memur annelere verilecek toplam ödeme tutarı daha yüksek olacak. Yeni düzenlemeye göre, doğum iznindeki bir memur anne, izin süresi boyunca toplam 247 bin 560 TL alacak.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı araştırması
Düzenlemenin yanı sıra, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı da doğum yapan kadınların işgücüyle bağını inceleyen bir araştırma yürüttü. “İşgücü piyasası ve kadın istihdamı ekseninde aile dostu politikalar” başlığıyla hazırlanan çalışma kapsamında, doğum yapan 1 milyon 398 bin kadının istihdam geçmişi SGK kayıtları üzerinden analiz edildi.
Araştırmada, doğum sonrası kadınların işten ayrılma ve yeniden işe dönüş süreçleri mercek altına alındı. Çalışmanın, yeni düzenlemelerin etkisini anlamak açısından önemli veriler sunduğu belirtildi.
Doğum sonrası işten ayrılma oranları
Araştırma sonuçlarına göre, doğumdan sonraki 6 ay içinde kadınların yüzde 39,9’u, 12 ay içinde ise kümülatif olarak yüzde 56,5’i işten ayrılıyor. Bu veriler, doğum sonrası işten ayrılmanın çoğunlukla bakım yükünün artmasıyla birlikte kademeli bir süreç olarak yaşandığını gösteriyor.
Küçük işletmelerde ayrılma oranları
Araştırmada işten ayrılma oranlarının işyeri ölçeğine göre değiştiği tespit edildi. Mikro ölçekli işletmelerde işten ayrılma oranı yüzde 83,5 olarak hesaplanırken, büyük işletmelerde bu oran yüzde 65,5 seviyesinde kaldı.
Emek yoğun sektörlerde ayrılma oranları
Emek yoğun ve vardiyalı çalışma düzeninin yaygın olduğu sektörlerde işten ayrılma oranlarının yüzde 80’in üzerine çıktığı belirtildi. Bu durum, doğum sonrası işten ayrılmanın işin niteliğine bağlı yapısal bir mesele olarak değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koyuyor.
İşe dönüş oranları
Araştırmanın dikkat çeken bir bulgusu, doğum sonrası işten ayrılan kadınların önemli bir bölümünün yeniden kayıtlı istihdama dönmesidir. Kadınların yüzde 64,3’ü yeniden işe dönerken, ortalama işe dönüş süresi 13,3 ay olarak hesaplandı.
İşe dönüşü hızlandıran unsurlar
Araştırmada, kadınların işe dönüş kararında belirleyici olan üç temel unsur sıralandı: bakım hizmetlerine erişim, gelir kaybının azaltılması ve işe dönüş sürecinin planlı ve destekli olması. Bu alanlarda yapılacak iyileştirmelerin kadınların istihdamda kalıcılığını artırabileceği vurgulandı.
Kadın istihdamı ve doğurganlık ilişkisi
Araştırma, kadın istihdamı ile doğurganlık arasında zorunlu bir çelişki bulunmadığını ortaya koydu. Doğru politika setleriyle bu iki alanın birlikte güçlendirilebileceği belirtildi.
KAYNAK: Haber Merkezi
